Μηταράκης: 18 νέες παρεμβάσεις για την προστασία των δανειοληπτών – Βάζουμε κανόνες, διαφάνεια και λογοδοσία στους servicers

Στην οικονομική πορεία της χώρας, τα μέτρα στήριξης των πολιτών και τις νέες παρεμβάσεις για την προστασία των δανειοληπτών και τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους αναφέρθηκε ο Νότης Μηταράκης, κατά την ομιλία του στη Βουλή, στο πλαίσιο της συζήτησης του σχετικού νομοσχεδίου.

Ο κ. Μηταράκης υπογράμμισε ότι η ελληνική οικονομία βρίσκεται σήμερα σε εντελώς διαφορετική θέση σε σχέση με το 2019, επισημαίνοντας ότι «η ανεργία βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών», ενώ για το 2027 προβλέπεται ανάπτυξη 2,3% και αύξηση των επενδύσεων κατά 8%. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι «η ακρίβεια είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που απασχολεί σήμερα την ελληνική κοινωνία».

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής, τονίζοντας ότι η ενίσχυση των δημοσίων εσόδων δεν προέρχεται από αυξήσεις φόρων, αλλά από την ανάπτυξη, την αύξηση της απασχόλησης και τη φορολογική συμμόρφωση. Όπως σημείωσε, η ΑΑΔΕ πραγματοποίησε την τελευταία διετία περισσότερους από 60.000 τακτικούς φορολογικούς ελέγχους, βεβαιώνοντας φόρους και πρόστιμα άνω των 5 δισ. ευρώ.

Αναφερόμενος στο νομοσχέδιο, παρουσίασε τις 18 παρεμβάσεις για την ουσιαστική προστασία των οφειλετών και την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers). Μεταξύ άλλων, προβλέπονται:

• Υποχρεωτική απάντηση των πιστωτών εντός τριών μηνών και ολοκλήρωση της διαδικασίας σε έξι μήνες.
• Υποχρέωση υποβολής βιώσιμης πρότασης ρύθμισης τρεις μήνες πριν από πλειστηριασμό.
• Ανώτατο όριο προκαταβολής 15% της συνολικής οφειλής.
• Απαγόρευση καταγγελίας, κατάσχεσης ή πλειστηριασμού για συνεπείς οφειλέτες με ενεργή ρύθμιση.
• Αυστηρότερες κυρώσεις, που μπορούν να φτάσουν τις 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη.
• Διεύρυνση της δυνατότητας ρύθμισης επιλέξιμων οφειλών προς Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία έως 120 δόσεις.

«Διαμορφώνουμε ένα εξαιρετικά αυστηρό και ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο, από τα πιο προστατευτικά πλαίσια που υπάρχουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την προστασία των δανειοληπτών», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, έκανε ειδική αναφορά στη διάταξη του νομοσχεδίου για την Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου, με την οποία αντιμετωπίζεται το ζήτημα της διπλής φορολόγησης των πλεονασμάτων που διανέμονται στα μέλη της.

Κλείνοντας, τόνισε ότι «μέσα σε αυτήν τη διεθνή αστάθεια η Ελλάδα είναι σήμερα ισχυρότερη», υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι μια χώρα «πιο παραγωγική, πιο ανταγωνιστική, πιο δίκαιη και, πάνω απ’ όλα, πιο ισχυρή». Κατέληξε εκφράζοντας την πεποίθησή του ότι ο ελληνικός λαός θα δώσει στη Νέα Δημοκρατία την εντολή για τρίτη αυτοδύναμη θητεία το 2027.

Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία του κ. Μηταράκη:

Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η σημερινή συζήτηση διεξάγεται σε μία περίοδο κατά την οποία η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε ένα εντελώς διαφορετικό σημείο από εκείνο που βρισκόταν το 2019. Τότε είχαμε ανεργία κοντά στο 18%, ένα πολύ μεγάλο επενδυτικό κενό, τράπεζες επιβαρυμένες από το βάρος των κόκκινων δανείων και μια χώρα που ακόμα προσπαθούσε να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της.

Σήμερα, η ανεργία βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών, το 2027 προβλέπεται ανάπτυξη 2,3% διπλάσια από την Ευρωζώνη, ενώ οι επενδύσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά 8%.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν προβλήματα, ενώ η ακρίβεια είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που απασχολεί σήμερα την ελληνική κοινωνία. Όμως, σημαίνει ότι σήμερα έχουμε πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες για να αντιμετωπίσουμε τα ζητήματα που αφορούν την Ελληνική κοινωνία. Και αυτό φαίνεται στην πράξη με την επικείμενη καταβολή της ενίσχυσης τετρακοσίων ευρώ σε συνταξιούχους, ΑμεΑ και ανασφάλιστους υπερήλικες, με την επιστροφή ενός ενοικίου στους ενοικιαστές και με την καταβολή, από του χρόνου, πεντακοσίων ευρώ στους δημοσίους υπαλλήλους.

Από τον Ιανουάριο μειώνεται δραστικά η φορολογία, ενώ συνεχίζουμε και τη μείωση των άμεσων φόρων. Θα μειωθεί η φορολογία στις τρίτεκνες οικογένειες. Από την 1η Απριλίου θα αυξηθεί ξανά ο κατώτατος μισθός με αντίστοιχη αύξηση για τους δημοσίους υπαλλήλους.

Παράλληλα, μειώνονται οι ασφαλιστικές εισφορές. Για έναν εργαζόμενο με μικτό μισθό χίλια διακόσια ευρώ, αυτό σημαίνει τετρακόσια ογδόντα τέσσερα περισσότερα ευρώ διαθέσιμα το χρόνο.
Και όλα αυτά γίνονται με δημοσιονομική σταθερότητα, κάτι που πλέον δεν είναι δεδομένο για τις μεγάλες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παραμένει ένα αβέβαιο διεθνές περιβάλλον και διαρκώς καλούμαστε και θα παίρνουμε μέτρα στήριξης, ειδικά για αυτούς που πλήττονται από τον ενεργειακό πληθωρισμό.

Θέλω, όμως, να επιμείνω σε κάτι. Τα πλεονάσματα και η υπεραπόδοση των δημοσίων εσόδων δεν προέρχονται από αυξήσεις φορολογικών συντελεστών όπως πολλές φορές υπονοεί η Αντιπολίτευση, αλλά το αντίθετο: Από το 2019 μέχρι σήμερα διαρκώς μειώνουμε ασφαλιστικούς συντελεστές και ασφαλιστικές εισφορές. Η βελτίωση των εσόδων προέρχεται από την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, από την αύξηση της απασχόλησης και σε σημαντικό βαθμό από τη μάχη που κερδίζουμε κατά της φοροδιαφυγής.

Σήμερα, κατηγορείται η Κυβέρνηση για την προσπάθεια αυτή, ενώ επί των ημερών μας έχουμε να επιδείξουμε συστηματικά μεγάλες επιτυχίες στη διαλεύκανση υποθέσεων μεγάλης φοροδιαφυγής. Καταφέραμε με τεχνολογικά μέσα, με νέες διαδικασίες, όπως τη διασύνδεση των POS, να αυξήσουμε τη φορολογική συμμόρφωση και να μειώσουμε το κενό ΦΠΑ, με την ΑΑΔΕ να έχει πραγματοποιήσει την τελευταία διετία περισσότερο από εξήντα χιλιάδες τακτικούς φορολογικούς ελέγχους, βεβαιώνοντας φόρους και πρόστιμα άνω των πέντε δισεκατομμυρίων ευρώ.
Εκτιμάται ότι τουλάχιστον ένα δισεκατομμύριο ευρώ πρόσθετων εσόδων κάθε χρόνο που δίνονται πίσω στην κοινωνία προέρχονται από τη μείωση της φοροδιαφυγής. Αυτό είναι στην πράξη, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κοινωνική δικαιοσύνη. Δεν ζητάμε περισσότερα από τους συνεπείς. Ζητάμε από όλους να πληρώσουν αυτό που πραγματικά τους αναλογεί, σύμφωνα με τους νόμους που ψηφίζει η Βουλή των Ελλήνων.

Βέβαια, δεν κρυβόμαστε πίσω από μακροοικονομικούς δείκτες. Το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα τα ελληνικά νοικοκυριά είναι η ακρίβεια. Και αυτό, βέβαια, επηρεάζει και τη συμμόρφωση με τις δανειακές υποχρεώσεις. Αντιμετωπίζουμε αυτήν την πρόκληση με διπλή στρατηγική, με διαρθρωτικές παρεμβάσεις για περισσότερη παραγωγή, περισσότερη απασχόληση, περισσότερο ανταγωνισμό, περισσότερες επενδύσεις στη χώρα μας και με την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών μέσω των αυξήσεων μισθών και συντάξεων και τη μείωση φορολογικών συντελεστών και με στοχευμένα μέτρα στήριξης, όταν αυτά απαιτούνται.

Στην ίδια ακριβώς λογική εντάσσεται και η πολιτική μας για το ιδιωτικό χρέος. Πολλοί από τους ανθρώπους που έχουν σήμερα οφειλές δεν επέλεξαν να είναι στρατηγικοί κακοπληρωτές. Είναι οικογένειες και επαγγελματίες που δανείστηκαν σε μια άλλη εποχή, σε μια διαφορετική Ελλάδα προ κρίσεως και βρέθηκαν στη συνέχεια αντιμέτωποι με μια πολυετή οικονομική κρίση, με ανεργία, μείωση εισοδημάτων, μνημόνια και τα τελευταία χρόνια με τις συνέπειες του εξωγενούς πληθωρισμού. Και αυτούς τους ανθρώπους έχουμε υποχρέωση να τους προστατεύσουμε. Τον άνθρωπο που πραγματικά επλήγη. Τον συνεπή οφειλέτη που προσπαθεί να ανταποκριθεί και στις υποχρεώσεις της οικογένειάς του και στις δανειακές του υποχρεώσεις. Τη μικρή επιχείρηση που θέλουν να συνεχίσουν έχοντας αφήσει πίσω τους τα χρέη του παρελθόντος. Δεν μπορούμε φυσικά -και σωστά μίλησε ο κύριος Υφυπουργός- τον στρατηγικό κακοπληρωτή, αυτόν που μπορεί και επιλέγει να μην πληρώσει εις βάρος όλων των υπολοίπων που επέλεξαν και στερήθηκαν για να είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.

Φυσικά, δεν ερχόμαστε σήμερα από μηδενική βάση. Από το 2019 μέχρι σήμερα, συστηματικά εκσυγχρονίζουμε το θεσμικό πλαίσιο για τη στήριξη των ανθρώπων που πρέπει να προστατευθούν. Έχουμε δημιουργήσει ένα συνεκτικό πλέγμα διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους με τον εξωδικαστικό μηχανισμό που έχει ήδη ολοκληρωθεί, πάνω από εβδομήντα χιλιάδες επιτυχείς ρυθμίσεις για οφειλές άνω των 21 δισεκατομμυρίων ευρώ. Διευρύναμε την περίμετρο, ώστε να καλύπτει όχι μόνο τους οικονομικά ευάλωτους, αλλά και μεγάλο μέρος της μεσαίας τάξης. Μειώσαμε το κατώφλι ένταξης, ώστε να καλύπτονται και μικροοφειλέτες και από τον Σεπτέμβριο λειτουργεί το ενισχυμένο πλαίσιο προστασίας της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.

Με το πρόγραμμα «Ηρακλής» συμβάλαμε στην εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών. Με τον 5072/2023 βάλαμε αυστηρούς κανόνες στη λειτουργία των servicers και με το σημερινό νομοσχέδιο πάμε ακόμα παραπέρα με δεκαοκτώ συγκεκριμένες παρεμβάσεις για μεγαλύτερη προστασία των οφειλετών και αυστηρότερη εποπτεία, διαφάνεια και λογοδοσία των servicers. Διαμορφώνουμε έτσι ένα εξαιρετικά αυστηρό και ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο -και αυτό, κύριε Υπουργέ, πρέπει να τονισθεί- από τα πιο προστατευτικά πλαίσια που υπάρχουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την προστασία των δανειοληπτών και καταθέσαμε πρόταση ονομαστικής ψηφοφορίας, ώστε ονομαστικά οι κυρίες και οι κύριοι συνάδελφοι να τοποθετηθούμε στα μέτρα στήριξης των δανειοληπτών, στα μέσα ελέγχου και λογοδοσίας των servicers.

Μπαίνει τέλος στις διμερείς διαπραγματεύσεις χωρίς προθεσμίες. Ο πιστωτής οφείλει να απαντήσει μέσα σε συγκεκριμένη ημερομηνία τριών μηνών και όλη η διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθεί σε ένα εξάμηνο. Τρεις μήνες πριν από οποιονδήποτε πλειστηριασμό υποχρεούται ο servicer να καταθέσει πραγματική, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης, λαμβάνοντας υπόψη το εισόδημα, την περιουσία και την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη. Και βάζουμε και ένα ταβάνι στην προκαταβολή που μια τέτοια ρύθμιση μπορεί να ζητήσει. Δεν μπορεί να υπερβαίνει το 15% της συνολικής οφειλής. Και όποιος έχει ρυθμίσει την οφειλή του και είναι συνεπής, θα αισθάνεται πλέον με τον νόμο ασφαλής, γιατί όσο τηρεί μια ενεργή ρύθμιση, δεν μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με οποιαδήποτε καταγγελία, διαταγή πληρωμής, κατάσχεση ή πλειστηριασμό. Και βέβαια, αν ο servicer παραβιάσει αυτήν τη ρητή υποχρέωση που θεσμοθετούμε σήμερα, η πράξη και θα είναι αυτοδικαίως άκυρη, ο οφειλέτης θα πιστωθεί πέντε μηνιαίες δόσεις και το πρόστιμο μπορεί να φτάσει τις 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη.

Αυτή είναι πραγματική προστασία, όχι γενικές διακηρύξεις. Είναι κανόνες που έχουν έννομες συνέπειες. Και το ίδιο ισχύει για τη διαφάνεια. Ο πολίτης έχει δικαίωμα να ξέρει ακριβώς τι χρωστά. Να έχει τη σύμβασή του, το ιστορικό πληρωμών του, το κεφάλαιο, τους τόκους, τις προμήθειες και τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου, θέμα για το οποίο έχουμε νομοθετήσει επίσης. Και αν ο servicer δεν δώσει τα πλήρη στοιχεία, η τοκοφορία αναστέλλεται. Έχει σαράντα πέντε μέρες προθεσμία. Και βάζουμε φρένο στην απεριόριστη διόγκωση παλαιών οφειλών.
Από την άλλη πλευρά, απαιτούμε πλήρη λογοδοσία. Κάθε χρόνο θα δημοσιοποιούν οι servicers τα οικονομικά τους στοιχεία, τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται, τα αποτελέσματα της διαχείρισης, τα παράπονα των δανειοληπτών, τον τρόπο με τον οποίο τον αντιμετωπίζουν. Θα υποβάλλουν κάθε χρόνο στην Τράπεζα της Ελλάδος αναλυτικό στρατηγικό σχέδιο διαχείρισης και ειδικά εκεί που υπάρχει εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου θα γίνεται ανεξάρτητος ετήσιος διαχειριστικός έλεγχος με δημοσιοποίηση των βασικών πορισμάτων. Άρα, η εποπτεία δεν περιορίζεται πλέον στο αν ένας servicer έχει απλώς μια άδεια λειτουργίας. Ελέγχουμε και πώς λειτουργεί και τι αποτελέσματα έχει, πώς συμπεριφέρεται στον οφειλέτη και αν τηρεί τους κανόνες. Αυτό σημαίνει λογοδοσία.

Στο ίδιο νομοσχέδιο διευρύνουμε έως 120 δόσεις για επιλέξιμες οφειλές προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία. Δεν χαρίζουμε υποχρεώσεις. Δίνουμε, όμως, στον πολίτη που πραγματικά θέλει να πληρώσει μία βιώσιμη δυνατότητα να το κάνει. Και η Αντιπολίτευση θα κληθεί να απαντήσει: Θα ψηφίσει το όριο στην προκαταβολή; Θα ψηφίσει το πάγωμα των τόκων όταν ο servicer δεν ενημερώνει τον πολίτη; Θα ψηφίσει την απαγόρευση πλειστηριασμού για τον συνεπή οφειλέτη; Θα ψηφίσει τα αυξημένα πρόστιμα ή θα μείνει σε συνθήματα;
Κύριε Υπουργέ, δράττομαι της ευκαιρίας να ευχαριστήσω τον Υπουργό Οικονομικών και τους Υφυπουργούς, τον κ. Πετραλιά και τον κ. Μαρκόπουλο, για μια ρύθμιση που περιλαμβάνει το νομοσχέδιο για την Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου, η οποία επειδή ήταν δευτεροβάθμιος συνεταιρισμός, ο μόνος δευτεροβάθμιος αγροτικός συνεταιρισμός της Ελλάδος, πιθανόν να ήταν υποκείμενο διπλής φορολογίας στα πλεονάσματα που δίνει στους αγρότες μέλη του. Με τη διάταξη που περιλαμβάνει το άρθρο 340, αν δεν κάνω λάθος, αυτό θεραπεύεται και εξομοιώνεται η Ένωση με τους πρωτοβάθμιους αγροτικούς συνεταιρισμούς.

Κλείνοντας, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ζούμε σε ένα εξαιρετικά ασταθές διεθνές περιβάλλον, με πολέμους, γεωπολιτικές εντάσεις, ενεργειακή αβεβαιότητα και νέες μεταναστευτικές πιέσεις. Και όμως, μέσα σε αυτήν τη διεθνή αστάθεια η Ελλάδα είναι σήμερα ισχυρότερη. Η χώρα που πριν από λίγα χρόνια βρισκόταν στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, έχει σήμερα την Προεδρία του Eurogroup. Αυτό λέει πολλά για την πορεία που διανύσαμε. Και στο εσωτερικό προχωράμε με σχέδιο. Ενισχύουμε τις επενδύσεις και την παραγωγική βάση. Στηρίζουμε τη μεσαία τάξη και τα χαμηλότερα εισοδήματα και μειώνουμε ταχύτατα το δημόσιο χρέος. Έχουμε μειώσει το χρέος μας στον ταχύτερο ρυθμό οποιασδήποτε χώρα στον κόσμο, μειώνοντας το βάρος που η δική μας γενιά θα αφήσει στα παιδιά μας και στα εγγόνια μας. Και αυτό είναι μια πάρα πολύ σημαντική παρακαταθήκη.

Αντιμετωπίσαμε από το 2019 μέχρι σήμερα δύο πολύ σημαντικές διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας. Το επίπεδο των επενδύσεων ως ποσοστό του ΑΕΠ και το επίπεδο των εξαγωγών ως ποσοστό του ΑΕΠ και πλέον φτάνουμε τους ευρωπαϊκούς μέσους όρους, βάζοντας στέρεες βάσεις για την οικονομία, ώστε να παραδώσουμε στην επόμενη γενιά μια χώρα πιο παραγωγική, πιο ανταγωνιστική, πιο δίκαιη και, πάνω απ’ όλα, πιο ισχυρή. Αυτή είναι η πορεία που εγγυάται η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και αυτήν την πορεία θα επιλέξει ξανά για τρίτη αυτοδύναμη θητεία ο ελληνικός λαός την άνοιξη, το καλοκαίρι του 2027, δίνοντας στη Νέα Δημοκρατία μια σαφή εντολή για μια τρίτη τετραετία προόδου σταθερότητας και εθνικής αυτοπεποίθησης.

Σας ευχαριστώ.