Μηταράκης: Το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν είναι ένα εμπόδιο, είναι ένα εργαλείο καλύτερης διακυβέρνησης

Στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής τοποθετήθηκε ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας και Βουλευτής Χίου, Νότης Μηταράκης, στο πλαίσιο της παρουσίασης του ετήσιου προγράμματος ελέγχων του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 2026.

Ο κ. Μηταράκης υπογράμμισε τη σημασία της διαδικασίας, τονίζοντας ότι «η παρουσίαση του ετήσιου προγράμματος ελέγχων του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 2026 είναι μια ουσιαστική, θεσμική διαδικασία», επισημαίνοντας παράλληλα τον ρόλο του θεσμού ως «Ανώτατη Δικαστική Αρχή του τόπου» που «ελέγχει, επισημαίνει αδυναμίες, αναδεικνύει κινδύνους και βοηθά τη διοίκηση και την πολιτεία».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον προσυμβατικό έλεγχο, σημειώνοντας ότι «έχει προληπτικό χαρακτήρα» και αποσκοπεί «στη διασφάλιση της διαφάνειας, της ισότητας, του υγειούς ανταγωνισμού και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης». Όπως τόνισε, τα πορίσματα του Ελεγκτικού Συνεδρίου πρέπει να αξιοποιούνται «όχι αμυντικά ή προσχηματικά, αλλά ως πολύτιμη βάση για διορθώσεις, βελτιώσεις και μεταρρυθμίσεις».

Αναφερόμενος στους προτεινόμενους ελέγχους, δήλωσε ότι «είμαστε απολύτως σύμφωνοι και με τους προτεινόμενες 7 προαιρετικούς ελέγχους», ενώ πρότεινε την ενίσχυση ελέγχων σε κρίσιμους τομείς. Για την κοινωνική πολιτική σημείωσε: «Πρέπει να γνωρίζουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια αν οι παροχές φτάνουν πράγματι σε αυτούς που τους χρειάζονται», προσθέτοντας ότι «περισσότερος έλεγχος εδώ δεν σημαίνει λιγότερο κοινωνικό κράτος, σημαίνει πιο δίκαιο, πιο στοχευμένο και πιο αποτελεσματικό κοινωνικό κράτος».

Για τις δημόσιες συμβάσεις επεσήμανε την ανάγκη «αυστηρότερης τήρησης των κανόνων» αλλά και μείωσης της γραφειοκρατίας, μέσω «καλύτερης προετοιμασίας φακέλων, μεγαλύτερης τυποποίησης και ψηφιακής παρακολούθησης».

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο πεδίο της νόμιμης μετανάστευσης, επισημαίνοντας ότι «πρόκειται για ένα πεδίο που εντοπίζονται συστηματικές δυσλειτουργίες» και ζητώντας «να έχουμε νόμιμες, καθαρές και ταχύτερες διαδικασίες».

Κλείνοντας, ο κ. Μηταράκης υπογράμμισε ότι «οι έλεγχοι του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν είναι ένα εμπόδιο στη διακυβέρνηση, είναι το αντίθετο. Είναι ένα εργαλείο καλύτερης διακυβέρνησης», προσθέτοντας ότι «να ακούμε τις συστάσεις του με προσοχή, να αξιοποιούμε τα συμπεράσματά του και να μετατρέπουμε τα ευρήματα σε πολιτικές βελτίωσης. Αυτό αποτελεί θεσμική σοβαρότητα».

Ακολουθεί ολόκληρη η τοποθέτηση του κ. Μηταράκη:

Ευχαριστώ πολύ κύριε πρόεδρε κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Καταρχήν να εκφράσω τις θερμές ευχαριστίες μου στην κυρία πρόεδρο του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την παρουσίαση που μας έκανε.
Η παρουσίαση του ετήσιου προγράμματος ελέγχων του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 2026 είναι μια ουσιαστική, θεσμική διαδικασία. Το Ελεγκτικό Συνέδριο, ως Ανώτατη Δικαστική Αρχή του τόπου, εκτελεί την αποστολή του με σοβαρότητα. Ελέγχει επισημαίνει αδυναμίες, αναδεικνύει κινδύνους και βοηθά τη διοίκηση και την πολιτεία να βελτιώσουν τη διαχείριση των οικονομικών τους.

Ιδίως ο Προσυμβατικός Έλεγχος, που έχει προληπτικό χαρακτήρα, αποβλέπει ακριβώς τη διασφάλιση της διαφάνειας, της ισότητας, του υγειούς ανταγωνισμού και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Αυτός ακριβώς είναι και ο σωστός τρόπος να προσεγγίσουμε τα πορίσματα και τον προγραμματισμό του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όχι αμυντικά ή προσχηματικά, αλλά ως πολύτιμη βάση για διορθώσεις, βελτιώσεις και μεταρρυθμίσεις του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η Γενική Κυβέρνηση.

Και ακριβώς επειδή το Ελεγκτικό Συνέδριο επιτελεί με επάρκεια το θεσμικό του ρόλο, οι υποχρεωτικοί έλεγχοι που αναφέρονται από το νόμο είναι κρίσιμοι για τη λειτουργία της πολιτείας, όπως και οι προαιρετικοί. Ακούσαμε την πρόταση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, είμαστε απολύτως σύμφωνοι και με τους προτεινόμενες 7 προαιρετικούς ελέγχους και με τη διατύπωση και με τη σειρά που έχουν διατυπωθεί. Πέραν των ελέγχων που ήδη προγραμματίζονται, θα μπορούσαμε να δώσουμε έμφαση και σε άλλα πεδία. Πρώτον στους ελέγχους των επιδομάτων και των παροχών προς τις ευάλωτες ομάδες. Σήμερα δεν αρκεί μόνο να διαθέτουμε πόρους για κοινωνική πολιτική. Πρέπει να γνωρίζουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια αν οι παροχές φτάνουν πράγματι σε αυτούς που τους χρειάζονται και αν κάνουν ουσιώδη μεταβολή των οικονομικών τους συνθήκων. Αν βοηθάνε ευάλωτες ομάδες να αποφύγουν τον κίνδυνο φτώχειας, αν αποδίδουν το σκοπό για τον οποίο θεσπίστηκαν.

Χρειάζεται, επομένως, περισσότερη στοχοθεσία, καλύτερη δείκτες αποτελεσματικότητας και συστηματικότερη αξιολόγηση. Περισσότερος έλεγχος εδώ δεν σημαίνει λιγότερο κοινωνικό κράτος, σημαίνει πιο δίκαιο, πιο στοχευμένο και πιο αποτελεσματικό κοινωνικό κράτος. Δεύτερον, στις δημόσιες συμβάσεις, το ίδιο το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει αναδείξει ουσιώδεις πλημμέλειες σε διαδικασίες ανάθεσης, ενώ έχει επισημάνει διαχρονικές αδυναμίες στο σχεδιασμό και στην εκτέλεση έργων. Εδώ ο στόχος πρέπει να είναι διπλός. Και αυστηρότερη τήρηση των κανόνων, αλλά και μείωση της γραφειοκρατίας και των καθυστερήσεων των συμβάσεων. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με καλύτερη προετοιμασία φακέλων, μεγαλύτερη τυποποίηση, ψηφιακή παρακολούθηση των σταδίων των διαγωνιστικών διαδικασιών, ενίσχυση τεχνικών υπηρεσιών και καθαρά χρονοδιαγράμματα. Μπορεί λοιπόν να γίνει ένας ουσιώδης έλεγχος εδώ από το Ελεγκτικό Συνέδριο αυτών των διαδικασιών με στόχο όχι προφανώς χαλάρωση της διαφάνειας, αλλά καλύτερη οργάνωση και ταχύτερη υλοποίηση.

Τρίτον, επί των θεμάτων νόμιμης μετανάστευσης που αναφερθήκατε κυρία Πρόεδρε, στους ελέγχους που αφορούν τις άδειες διαμονής νόμιμων μεταναστών για εργασία, πρόκειται για ένα πεδίο που εντοπίζονται συστηματικές δυσλειτουργίες. Και πράγματι η πολιτεία θεσμοθέτησε το 2023 τον νέο κώδικα μετανάστευσης στο οποίο αναφερόσαστε. Αλλά πρέπει να δούμε αν υπάρχουν συστημικές δυσλειτουργίες που καθυστερούν τις διαδικασίες και ταλαιπωρούν τόσο τους πολίτες όσο και τις επιχειρήσεις που χρειάζονται εργατικό δυναμικό. Να δώσουμε έμφαση στη διαφάνεια, στη δια λειτουργικότητα των υπηρεσιών, στη τήρηση των προθεσμιών και στην εξάλειψη διοικητικών σημείων συμφόρησης. Με άλλα λόγια, να έχουμε νόμιμες, καθαρές και ταχύτερες διαδικασίες.

Προφανώς, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

οι έλεγχοι του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν είναι ένα εμπόδιο στη διακυβέρνηση, είναι το αντίθετο. Είναι ένα εργαλείο καλύτερης διακυβέρνησης και γι’ αυτό οφείλουμε και το κάνουμε.

Να ακούμε τις συστάσεις του με προσοχή, να αξιοποιούμε τα συμπεράσματά του και να μετατρέπουμε τα ευρήματα σε πολιτικές βελτίωσης. Αυτό αποτελεί θεσμική σοβαρότητα. Αυτό πράττουμε. Αυτό είναι υπεύθυνη μεταρρυθμιστική στάση.