Μηταράκης: Η μαστίχα της Χίου πρότυπο για τον πρωτογενή τομέα – Στηρίζουμε έμπρακτα τους παραγωγούς
Άρθρο Νότη Μηταράκη στην Εφημερίδα “Έλληνας Αγρότης”
Από τη συνολική αγροτική πολιτική στο παράδειγμα της μαστίχας της Χίου
Ο πρωτογενής τομέας αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας, της κοινωνικής συνοχής και της ανάπτυξης της περιφέρειας. Πίσω από κάθε ελληνικό προϊόν βρίσκονται άνθρωποι που εργάζονται καθημερινά, συχνά κάτω από δύσκολες συνθήκες, για να διατηρήσουν ζωντανή την παραγωγή και να εξασφαλίσουν το εισόδημά τους. Η στήριξή τους δεν είναι μόνο ζήτημα οικονομικής πολιτικής. Είναι ζήτημα εθνικής σημασίας.
Από το 2019, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει προχωρήσει σε παρεμβάσεις για τη μείωση των φορολογικών επιβαρύνσεων και του κόστους παραγωγής. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μείωση του ΦΠΑ στα λιπάσματα και στις ζωοτροφές, η επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο, η οποία απέκτησε μόνιμο χαρακτήρα από το 2025, καθώς και φορολογικές ελαφρύνσεις και χρηματοδοτικά εργαλεία για τον εκσυγχρονισμό των αγροτικών εκμεταλλεύσεων. Γνωρίζουμε, βεβαίως, ότι οι προκλήσεις παραμένουν και ότι απαιτούνται διαρκείς παρεμβάσεις για το κόστος παραγωγής, την ανταγωνιστικότητα και την ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού.
Η προσπάθεια αυτή πρέπει να συνεχιστεί με συγκεκριμένες λύσεις, προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε περιοχής και κάθε παραγωγικού κλάδου. Γιατί η ελληνική ύπαιθρος δεν είναι ενιαία. Κάθε τόπος έχει τις δικές του δυνατότητες, τις δικές του δυσκολίες και τα δικά του προϊόντα που αξίζει να αναδειχθούν.
Η μαστίχα της Χίου ως παράδειγμα
Για εμάς στη Χίο, η μαστίχα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η παράδοση μπορεί να συνδυαστεί με την επιχειρηματικότητα, την καινοτομία και την εξωστρέφεια. Είναι ένα μοναδικό προϊόν, άρρηκτα συνδεδεμένο με τον τόπο μας, αλλά και μια σημαντική οικονομική δραστηριότητα που στηρίζει εκατοντάδες οικογένειες και κρατά ζωντανά τα Μαστιχοχώρια.
Η Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου έχει καταφέρει, μέσα από τη συλλογική οργάνωση και τη συστηματική δουλειά των ανθρώπων της, να δημιουργήσει ένα μοντέλο που αξίζει να μελετήσουμε. Η παρουσία της στις διεθνείς αγορές, η αξιοποίηση της προστιθέμενης αξίας του προϊόντος και η δυνατότητα διανομής πλεονασμάτων στους παραγωγούς δείχνουν τι μπορεί να πετύχει ένας οργανωμένος συνεταιρισμός όταν λειτουργεί με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Πιστεύω ότι αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα διδάγματα για τον ελληνικό πρωτογενή τομέα: ο παραγωγός πρέπει να συμμετέχει ουσιαστικά στην αξία που δημιουργεί. Χρειαζόμαστε ισχυρούς συνεταιρισμούς, καλύτερη οργάνωση της παραγωγής και πολιτικές που ενθαρρύνουν τη συνεργασία αντί να τη δυσκολεύουν.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η προσπάθεια δημιουργίας σύγχρονης γραμμής πρωτοβάθμιου καθαρισμού και επεξεργασίας της μαστίχας, ένα έργο που μπορεί να μειώσει την ανάγκη για χειρωνακτική εργασία και την κατανάλωση νερού, διευκολύνοντας ουσιαστικά τους παραγωγούς. Όπως έχω επισημάνει και σε δημόσιες παρεμβάσεις μου, η εξεύρεση χρηματοδότησης για αυτή την επένδυση αποτελεί σημαντικό ζητούμενο για το μέλλον της μαστιχοκαλλιέργειας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει, επίσης, η σύνδεση της μαστίχας με την τοπική ανάπτυξη και τη δημιουργία ευκαιριών για τις νεότερες γενιές. Η ενίσχυση της μεταποίησης, η ανάπτυξη νέων προϊόντων και η διεύρυνση των εξαγωγών μπορούν να δημιουργήσουν πρόσθετο εισόδημα και νέες θέσεις εργασίας στη Χίο. Στόχος μας πρέπει να είναι να διασφαλίσουμε ότι η υπεραξία της μαστίχας θα παραμένει όσο το δυνατόν περισσότερο στον τόπο παραγωγής της, ενισχύοντας την τοπική οικονομία και δίνοντας στους νέους ανθρώπους κίνητρο να παραμείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους.
Το παράδειγμα αυτό αναδεικνύει μια ευρύτερη αρχή. Η Πολιτεία οφείλει να αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες της παραγωγής και να διαμορφώνει κανόνες που επιτρέπουν σε επιτυχημένα συνεταιριστικά σχήματα να αναπτύσσονται, να επενδύουν και να επιστρέφουν περισσότερα οφέλη στα μέλη τους.
Η μαστίχα αποδεικνύει ότι η ελληνική περιφέρεια διαθέτει προϊόντα, ανθρώπους και οργανωμένες δομές με μεγάλες δυνατότητες. Χρέος μας είναι να τις στηρίζουμε με συνέπεια, δίκαιους κανόνες και πρακτικές λύσεις. Γιατί η ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα σημαίνει ισχυρότερη οικονομία, ζωντανά χωριά και πραγματικές ευκαιρίες για τις επόμενες γενιές.
